به گزارش دیدبان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کردستان، هزاران زندانی در ایران، از جمله زندانیان سیاسی و کودکان، در معرض خطر مرگ و آسیب ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل و همچنین نقض‌های گسترده حقوق بشر توسط مقام‌های جمهوری اسلامی قرار دارند.

تهدید دوگانه: بمباران و سرکوب
در این گزارش آمده است که زندانیان در ایران با «تهدیدی دوگانه» مواجه‌اند؛ از یک سو حملات نظامی در نزدیکی مراکز نگهداری آنان و از سوی دیگر، خطر اعدام‌های گسترده، خودسرانه و مخفیانه از سوی حکومت.

بَهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیدبان حقوق بشر، گفته است: «زندانیان – از جمله هزاران نفر که به‌طور خودسرانه بازداشت شده‌اند – در معرض خشونت مقام‌هایی هستند که سابقه کشتار زندانیان را دارند و همزمان در معرض بمباران قرار دارند.»

موج بازداشت‌های گسترده پیش از آغاز جنگ
بر اساس این گزارش، در هفته‌های پیش از آغاز درگیری نظامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مقام‌های ایرانی ده‌ها هزار نفر از معترضان، فعالان مدنی، وکلا و حتی کودکان را بازداشت کردند.

بسیاری از این افراد در بازداشتگاه‌های مخفی نگهداری شده و در معرض ناپدیدسازی قهری قرار گرفته‌اند.

افزایش اعدام‌ها و نگرانی از اعدام‌های مخفیانه
این گزارش از افزایش اعدام‌ها، به‌ویژه با اتهامات سیاسی، خبر می‌دهد. دست‌کم چندین نفر در هفته‌های اخیر با اتهاماتی مانند «جاسوسی» و «محاربه» اعدام شده‌اند.

نهادهای حقوق بشری هشدار داده‌اند که در سایه جنگ و محدودیت اطلاع‌رسانی، خطر اعدام‌های گسترده و مخفیانه افزایش یافته است.

زندان‌ها در معرض حملات و شرایط وخیم
بر اساس گزارش‌ها، حملات هوایی در نزدیکی زندان‌هایی از جمله اوین، تهران بزرگ، اصفهان، مهاباد و زنجان رخ داده است. زندانیان از شنیدن انفجارهای شدید و احساس موج‌های انفجار خبر داده‌اند.

همزمان، شرایط داخل زندان‌ها نیز رو به وخامت گذاشته است. منابع از کاهش کیفیت و مقدار غذا، کمبود آب آشامیدنی، و محرومیت از خدمات پزشکی خبر داده‌اند.

یک منبع گفته است: «حتی زندانیان بیمار به مراکز درمانی منتقل نمی‌شوند و به دارو دسترسی ندارند.»

سرکوب اعتراضات در داخل زندان‌ها
زندانیانی که به شرایط نامناسب اعتراض کرده‌اند، با برخورد خشونت‌آمیز مواجه شده‌اند. گزارش‌ها حاکی از استفاده از گاز اشک‌آور و حتی نیروی مرگبار در برخی زندان‌ها است.

در زندان چابهار، گفته شده نیروهای امنیتی در واکنش به اعتراضات زندانیان – که به دلیل کمبود غذا آغاز شده بود – چندین نفر را کشته یا زخمی کرده‌اند.

ناپدیدسازی قهری و بی‌اطلاعی خانواده‌ها
این گزارش همچنین به مواردی از انتقال زندانیان به مکان‌های نامعلوم اشاره می‌کند که موجب نگرانی خانواده‌ها شده است. در برخی موارد، مقام‌ها از ارائه هرگونه اطلاعات درباره محل نگهداری زندانیان خودداری کرده‌اند.

سابقه نقض‌های گسترده حقوق بشر
نهادهای حقوق بشری با اشاره به سابقه جمهوری اسلامی در کشتار زندانیان – از جمله اعدام‌های گسترده سال ۱۳۶۷ – نسبت به تکرار چنین وقایعی هشدار داده‌اند.

درخواست برای اقدام فوری بین‌المللی
دیدبان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کردستان از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته‌اند که حکومت ایران را برای آزادی فوری بازداشت‌شدگان خودسرانه، توقف اعدام‌ها و رعایت حقوق بشردوستانه بین‌المللی تحت فشار قرار دهند.

این نهادها تاکید کرده‌اند که در شرایط کنونی، حفاظت از جان غیرنظامیان، از جمله زندانیان، باید در اولویت قرار گیرد.